Leven en overleven in armoede!

Getuigenis rond Welzijnszorg
Op zondag 17 december was er de collecte van Welzijnszorg. Ter gelegenheid van deze 3e zondag van de Advent was Kristine Decroos te gast in de Duinenkerk voor een pakkende getuigenis rond armoede.

Allen samen voor waardigheid
Ik ben 27 jaar actief als medestander in ATD-Vierde Wereld, een internationale mensenrechtenorganisatie die 67 jaar geleden opgericht werd door Père Joseph Wrésinski in[JV1]  de sloppenwijken nabij Parijs waar eind jaren vijftig meer dan 250 gezinnen in mensonwaardige omstandigheden leefden. ATD staat voor ‘Agir tous ensemble pour la dignité’, vrij vertaald in het Nederlands: ‘Allen samen voor Waardigheid’.

Afbeelding van Frantisek Krejci via Pixabay

Geen kansen
Twee weken geleden was ik aanwezig op ‘De Kansendans, een toneelvoorstelling gebracht in het kader van Welzijnszorg. Deze monoloog verwoordt het pijnlijke levensverhaal van Caro. Ze groeide op in een samenleving met weinig voeling en begrip voor leven in kwetsbare omstandigheden. Eén voor één worden kansen weggepakt in plaats van aangeboden als je zoals Caro moet opgroeien, leven, overleven in armoede. Een eye-opener!

Hieraan toevoegend enkele voorvallen van de voorbije week…

Uitgesloten zijn…
Een mama van een gezin van 5 personen klopt vol schroom aan om hulp te vragen. Ze leven al maanden in een caravan omdat ze de huur van hun huis niet konden betalen. Maar ook dat leven is onbetaalbaar. Ze verhuisden ondertussen al van de ene camping naar de andere, tot ze weer zullen buitengezet worden. Intussen zijn ze uitgeschreven uit het bevolkingsregister en zijn beide ouders hierdoor hun werk kwijt. Het gezin is hiermee afgesloten van verschillende burgerrechten: geen recht op medische hulp, geen recht op leefloon, geen recht op voedselhulp, een geblokkeerde bankrekening zodat ze niet aan het groeipakket kunnen, … De schade van uitgesloten zijn loopt intussen verder op… allemaal niemand? 

Na de kerstvakantie komt hun situatie voor op de Raad van het OCMW en met wat geluk krijgen ze een deel van hun rechten terug.  Een sprankeltje hoop. Hoe de komende kersttijd er voor hen zal uitzien, daar hebben we het raden naar.

Eenzaamheid
Een getuigenis van een man in armoede gisteren tijdens de volksuniversiteit van ATD-Vierde Wereld waar mensen in armoede onze professoren zijn in armoede-ervaringen. “Het ergste dat ik meedraag in mijn gevecht om te overleven is de dagelijkse strijd tegen fundamentele eenzaamheid. Het lukt mij niet meer om alleen thuis te zijn. Ik wordt er knettergek. Ik leef nog liever op straat, hoe hard het leven er ook is, dan dag na dag te moeten ervaren dat mijn levensgeschiedenis mij opgezadeld heeft met een leegte dat me leegzuigt en vanbinnen kapotmaakt.”

Zelfdoding
Een mama van 6 kinderen stapt uit het leven na een jarenlange strijd van leven in kansarmoede en het worstelen met heel wat onrecht die haar levenspad kruiste. Haar strijd was allang gestreden. Ooit koesterde ze de droom om het zoveel beter te doen voor haar eigen kinderen.

Harde realiteiten!
Eén voor één verhalen die beklijven, die aan de ribben blijven plakken. Verhalen van onmacht, van er niet bij horen, van uitgesloten zijn, van de moed verloren zijn. En zo zijn er helaas veel.  Veel te veel.

Eén op vijf!
In 2015 herschreven de Verenigde Naties de niet behaalde millenniumdoelen van 2000-2015 om de armoede en uitsluiting de wereld uit de helpen. De duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen. Een oproep tot actie voor alle landen – arm en rijk – om welvaart te bevorderen en tegelijkertijd de planeet te beschermen. Tegen 2030 moet de armoede in alle vormen overal beëindigd worden. Helaas blijkt uit cijfers het tegendeel. Neem nu ons welvarend land België. Meer dan twee miljoen Belgen leven in armoede, dat is één op de vijf inwoners!

Deze realiteit mag ons niet onverschillig laten, het moet ons aanzetten tot actie. Op deze derde adventszondag, de vreugdezondag zoals in Jesaja geschreven, is het als het ware onze plicht om een boodschap van vreugde voor onze medemensen in armoede te helpen uitdragen.

Hoe kunnen we dat in Godsnaam doen? In woord en daad!

Wij tellen niet mee…

Hoe brengen we een boodschap van hoop, van vrijheid, van een toekomst? Mensen in armoede sluiten zich heel vaak af van de maatschappij omdat ze zich uitgesloten weten. Ze worden uit de school geweerd omdat ze niet stipt aanwezig zijn, hun taken niet hebben kunnen maken, of ‘schoolonvaardig’ genoemd worden (een nieuwe term om te zeggen dat leerlingen niet passen in de structuur van de school). Mensen in armoede worden uit hun huis gezet omdat ze de huur niet kunnen betalen of hun huis niet goed kunnen onderhouden. Ze geraken niet aan werk omdat ze onvoldoende opleiding gevolgd hebben…. Mensen in armoede worden alsmaar opnieuw geconfronteerd met vooral ‘nee’s’, ‘niet mogelijk’ en met ‘helaas’. Het gevolg is dat ze zich nog meer gaan afsluiten. Ze vertonen zich moeilijk onder de mensen, niemand kent hen, niemand vraagt hoe het met hen gaat…

Samenredzaamheid
Daar ligt een belangrijk knooppunt: zie de mens, help mee om mensen in armoede uit de anonimiteit te halen, reik hen de hand, geef hen je glimlach en bemoedig hen. Zie hun ‘wel kunnen’, hun talenten. Daag politieke partijen uit om te streven naar gerechtigheid voor iedereen. Op 14 oktober brachten we met ATD-Vierde Wereld-Kust een Nederlands theaterstuk ‘Zie de mens’ naar Oostende. Een belangrijk inzicht dat bij mij blijft nazinderen is het idee van samenredzaamheid! Als je je niemand voelt, heb je anderen nodig om iemand te zijn! Samen stappen zetten om een beter leven te krijgen, maar ook samen machteloos zijn als er onrecht is.

Wat kunnen we doen zodat mensen in armoede er weer bij kunnen horen? Word vrijwilliger en/of ondersteun organisaties zoals de Beweging van Mensen met een Laag Inkomen en Kinderen, ATD-Vierde Wereld, Inloopcentrum ‘aRmbassade, Samen DiVers, St-Vincentius, Welzijnsschakel Jakoeboe,… Het zijn initiatieven die elk op hun manier de kaart trekken van mensen in armoede. Eén op vijf Belgen: ze zijn onze directe naasten!

Welzijnszorg
Het is tijd om samen met Welzijnszorg onze stem te laten horen en te pleiten voor structurele oplossingen. Schouder aan schouder, samen winnen we de strijd tegen armoede. Met een financiële bijdrage tijdens de omhaling ondersteun je mee de organisaties die hoop en vreugde brengen bij mensen die in armoede leven. Nu al dankjewel voor dit ondersteunende gebaar!
(Kristine Decroos)


Omslagfoto: Afbeelding van Frantisek Krejci via Pixabay