GOD GEBEURT… als je in de (V)vader een tochtgenoot ontmoet

Ysebaert11 with permission from Jan Haas, artist, CC BY-SA 3.0 https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0, via Wikimedia Commons

Zondag is het Vaderdag, een feestdag ter ere van alle vaders, stiefvaders, grootvaders, mannen met een inspirerende vaderrol of die als vader voor iemand zorgen. En voor sommigen onder jullie misschien ook een beetje ter ere van onze ‘Vader’! Ook Hij mag even in het zonnetje gezet worden.

Dit bracht ons op het idee om Vaderdag deels te verbinden aan het jaarthema: God gebeurt. Een (V)vader als tochtgenoot op weg met kinderen, kleinkinderen, met zij die zich Zijn kinderen mogen noemen. We legden een aantal mensen uit onze pastorale eenheid de vraag voor hoe zij als (groot)vader, als tochtgenoot op weg gaan met hun (klein)kinderen? Aan enkele religieuzen werd dan weer gevraagd hoe zij ‘God beleven als Vader’. Op welke manier Hij een tochtgenoot is voor hen? Hieronder vind je enkele gedachten die de redactie bereikten.

Abba
God is Vader, maar geen papa. Jezus’ volgelingen mogen God zo aanspreken, omdat ze – in de woorden van Paulus – Gods kinderen zijn. “U hebt de Geest niet ontvangen om opnieuw als ​slaven​ in angst te leven, u hebt de Geest ontvangen om Gods ​kinderen​ te zijn, en om hem te kunnen aanroepen met ‘Abba, Vader’” (Romeinen 8:15). ‘Abba’ is de Aramese vorm van het Hebreeuwse woord ‘ab’(vader). Dat Jezus God aanspreekt in zijn eigen moedertaal, wijst op een bijzondere Godsrelatie, één van respect, vertrouwen en nabijheid. Je kunt dat nog het beste weergeven met de vertaling ‘mijn vader’. En dat komt volledig overeen met de aanhef van het Onzevader.

Een vader als tochtgenoot
Een vader is hij die zijn verantwoordelijkheid neemt, vertrouwen uitstraalt en nabij is. Zo mogen we vele vaders noemen. Een vader wordt tochtgenoot van zijn kinderen als hij met hen op weg gaat, mee in dezelfde richting. Hij probeert nabij te blijven, vraagt wat hij kan doen, zoekt woorden van troost als het eens wat minder gaat. Als vader sta je vaak aan de zijlijn om te supporteren, aan te moedigen, soms in stille aanwezigheid, soms met verheffende stem. Als vader verschaf je wijze raad als zij even niet meer weten welke richting ze uit moeten. Op hun tocht doorheen de kinder- en jeugdjaren is er vaak maar één spoor op hun pad zichtbaar. Kinderen weten zich op dit moment ‘gedragen’ door hun vader. Vaders kunnen hun kinderen, misschien iets vlugger dan moeders, loslaten op hun weg naar volwassenheid, maar zijn er altijd om een eindweegs met hen mee te gaan als de nood zich voor doet.

God-Vader als Tochtgenoot
In het Oude Testament zien we het beeld van God als Goede Vader, die waakt over Zijn schepping en die er zorg voor wilt dragen. Tijdens de uittocht zien we God als een Vader die solidair is met Zijn kinderen (de Israëlieten) en met hen op weg gaat. God heeft geen andere ogen en oren, handen en voeten dan de onze. God hoort en ziet wat Zijn volk ondergaat en Hij was met hen begaan (Ex. 2,25).

In het spoor van Jezus
Ook in het Nieuwe Testament mogen we God ontmoeten als tochtgenoot en zorgzame Vader. De Emmaüsgangers die moedeloos op tocht gaan na de dood van hun goede vriend en grote voorbeeld ontmoeten God in een onbekende die mee op stap gaat. Als een vader luistert Hij geduldig naar hen en geeft hen uitleg. Hij dringt zichzelf niet op, maar is nabij. In het verhaal van de verloren zoon krijgt de zoon van de vader een nieuwe kans. Een goddelijk geschenk, ook de Vader vergeeft ons, telkens opnieuw. Tenslotte heeft Jezus ook duidelijk gemaakt in het Onze Vader: iedereen is welkom bij God. Hij is een goede vader, bij Hem mogen we thuis zijn. God is immers niet alleen de Abba van Jezus, Hij is ook onze Vader. Dat is de kern van Jezus’ en ook van onze gelovige ervaring: wij ervaren ons door God bemind zoals een Vader zijn geliefd kind bemint! Jezus zegt ons dus ook nog: “Wees er ook niet bang voor onderweg God als Tochtgenoot te ervaren!” Waar mensen in Jezus’ naam met mekaar op weg gaan, ontdekken we dat Hij bij ons komt.

Vader zijn is tochtgenoot zijn
Allereerst verwijst ‘vader’ naar iemand die biologisch vader is. Een man die samen met een vrouw verwekker is van een kind. Als men vraagt aan iemand die voor het eerst vader is geworden wat dat verandert aan zijn leven dan is het antwoord dikwijls dat hij zich verantwoordelijk voelt voor het kind, voor het nieuwe leven. Dit betekent: aanwezig zijn, tochtgenoot zijn.
Bij de Romeinen werd een pasgeboren kind aan de biologische vader voorgesteld, die het kind al of niet accepteerde. Wanneer hij het accepteerde dan nam hij verantwoordelijkheid voor het kind op.

Als priester werd men vroeger wel eens ‘eerwaarde vader’ genoemd. Het gaat hier niet om het biologische vaderschap, maar over de verantwoordelijkheid die men opneemt. Als priester-subregent (opvoeder) van een internaat, nam ik 16 jaar verantwoordelijkheid op over honderden leerlingen. Soms kreeg ik te horen dat ik als een vader was voor de leerlingen.
Later werd ik ziekenhuispastor en nog later parochiepriester en dan werd ik ‘eerwaarde vader’, tochtgenoot of iemand die aanwezig wil zijn bij het leven van de mensen.

God, Vader. Als christenmens geloof ik in Jezus Christus, die over God sprak als over ‘Zijn Vader’ en ook tot God sprak als tot zijn vader: Abba.
Zo bid ik als christenmens tot God, dat Hij als Vader mag aanwezig zijn in de wereld, als Vader, als Schepper, verantwoordelijk voor de wereld. Hij doet dit door tochtgenoot te zijn, aanwezig te zijn bij de mensen die medeschepper zijn van Gods schepper. Zo gebeurt God.
Priester Robert

Didier Finet

Agape
‘Agape’ bezielt mijn relatie ten opzichte van mijn kinderen en mijn kleindochter. Deze vorm van liefde betekent: altijd bereid het beste van de ander te denken, klaar om te vergeven, bereid het beste voor de ander te zoeken, samen zoeken naar de betekenis van ‘Er zit meer in jou’…

Door in ‘Plus est en vous’ (wapenspreuk Lodewijk van Gruuthuse) te geloven, wil ik de andere nooit opgeven. Vanuit een ‘dienend gezag’ probeer ik steeds voor een stimulans te zorgen die niet te gemakkelijk of te moeilijk is, maar wel uitdagend. Was dat niet wat Jezus ons heeft geleerd?

Het Nieuwe Testament leert me dat we Agape van God ontvangen, zodat we die zelf weer doorgeven. Dit probeer ik te doen in mijn vader en grootvader zijn.
Didier Finet

“Vader is Hij die wakend laat ontdekken”
(Dirk Fouquet)

Opgeroepen om God Vader te noemen
In onze leefregel staat de tekst weergegeven waarmee elke salesiaan zich verbindt aan de congregatie: de gelofteformule. De eerste zinnen luiden zo: ‘God onze Vader, Gij hebt mij aan U toegeheiligd op de dag van mijn doopsel. In antwoord op de liefde van de Heer Jezus, Uw Zoon, die mij roept om Hem meer van nabij te volgen en geleid door de heilige Geest, die licht is en kracht, geef ik mij in volle vrijheid aan U.’
Deze toch wel wat plechtige woorden vragen om een vertaling in het leven van elke dag. Een moment om mij hiervan meer bewust te worden is het bidden van het ‘Onze Vader’. Iedere keer opnieuw mag ik me gedragen weten en tegelijk opgeroepen om God Vader te noemen. Het is tevens me bewust worden dat we, als christenen, allemaal, wie we ook zijn, Zijn kinderen mogen genoemd worden. Is dat geen reden om dankbaar in het leven te staan.
Mark Tips, salesiaan

God is als een Vader
Hier is het woord ‘als’ heel belangrijk. De draagwijdte van “als” gaat me te boven, en toch is het een realiteit. Mijn vertrekpunt is: God is één en enig. God heeft zich in Jezus gemanifesteerd. Jezus heeft deze begeestering in woord en daad geuit. Jezus, mens en jood, heeft tot die God gebeden en Hem als “Vader” genoemd. Zo inspireert Jezus me als ik bid: Als een Vader zijt ge mij nabij. Gij klopt aan mijn deur en Gij wacht tot ik opendoe, “want de klink is aan de binnenkant van de deur”.
Zo mag ik geïnspireerd door Jezus tot God bidden om samen met anderen de weg op te gaan naar die God, die eigenlijk met mij mee stapt als een Vader…
Stan Provoost, salesiaan

God, Vader als mijn tochtgenoot!
De schrijver van de brief aan de christenen van Efeze in het Nieuwe Testament, zegt op een moment in zijn brief : “Ik buig mijn knieën voor de Vader, naar wie alle vaderschap in de hemel en op aarde genoemd wordt…” Zo een Vader, lijkt die niet te hoog verheven, te hoog gegrepen om Hem als tochtgenoot te kunnen beleven voor ons kleine mensen?

Om God als Vader en tochtgenoot te kunnen ervaren en beleven gaat de ervaring en de beleving vooraf van een goede vader, of van iemand die voor jou zo een vaderfiguur vertegenwoordigt. Zonder deze basiservaring zal het haast onmogelijk zijn om God als Vader te laten gebeuren in je leven.

Dat Jezus God als Vader, als zijn Abba, beleefde en verkondigde stond zeker niet los van het feit dat er als mens een goede vader aanwezig was geweest in zijn leven. Een goede vader roept geborgenheid, veiligheid, bescherming op, maar vertegenwoordigt ook wijsheid en kracht. Je kijkt naar hem op met ontzag. Hij boezemt je geen angst in, maar hij wekt vertrouwen en liefde. Dat geeft je grond onder de voeten om je weg in het leven te kunnen gaan. Gelukkig wie die ervaring opdeed of opdoet!

Vanuit deze basiservaring sloeg en slaat de boodschap van Jezus dat God onze Vader is bij mij aan en kon er een vertrouwensrelatie groeien met Hem. Vanzelfsprekend gaat dat met ups en downs. Maar de onderstroom van vertrouwen dat ik zijn geliefd kind ben, blijft aanwezig. Ik kan er telkens weer op terugvallen of beter gezegd door de Geest bij die geloofs-werkelijkheid, die voor mij absoluut is, teruggebracht worden. Op moeilijke en duistere momenten, – en wie wordt daar niet mee geconfronteerd – als het licht uitgaat, en dan te kunnen en mogen vertrouwen dat Hij je hand vasthoudt en je uiteindelijk zal leiden naar het Licht, geeft kracht om je tocht met Hem verder te zetten.

Ongetwijfeld is het gebed een voedingsbron in die Vader-kind-relatie, die steeds eenvoudiger wordt maar wars is van kinderachtig gedoe. Het ‘Onze Vader’ dat Jezus ons leerde, het basisgebed van christenen, is in mijn beleving zodanig vereenvoudigd dat het de vorm aangenomen heeft van een mantra, een gebedswoord: “Abba, Vader” gekoppeld aan de Naam Jezus. Want in en door zijn Geest laat ik Hem dit “Abba” in mij bidden. Juist door die vereenvoudiging is het mogelijk dat dit gebed spontaan dag en nacht in mij kan opwellen. Bovendien is het geen vrijblijvend gebed dat alleen voor mezelf een relatie op gang brengt met Vader-Zoon-Geest, maar één dat alle mensen als zusters en broeders insluit. Niet alleen mezelf vertrouw ik aan Hem toe maar elke mens waar ook ter wereld, met het verlangen dat zij de Vader leren kennen en zich bewust worden dat zij geroepen zijn om met Hem in een liefdesrelatie te leven, die hen gelukkig maakt en doet leven.

Hierboven haalde ik het vers aan uit de brief aan de Efeziërs : “Ik buig mijn knieën voor de Vader…” De schrijver heeft zeker niet de bedoeling om zelf of anderen aan te sporen om voor de Vader als een slaaf op de knieën voor Hem te kruipen en te dienen. Veeleer is het een door de knieën gaan, je gewonnen geven met groot ontzag en dankbare bewondering voor de liefde, de zorg van de Vader, niettemin omdat Hij ons op zijn goddelijk niveau wil verheffen om één met Hem te worden.

Zijn liefde en zorg erken en ervaar ik in goede mensen, in hun kleine goedheid waarmee zij mij omgeven. Zijn liefde en zorg roepen mij ook op om liefdevol en zorgzaam om te gaan met allen die zijn kinderen zijn en respectvol om te gaan met zijn schepping, die Hij aan ons heeft toevertrouwd.

Alle vaders en allen met een vaderhart feliciteer en dank ik omdat zij in onze wereld iets laten vermoeden, zien en ervaren van wie God als Vader verlangt te zijn voor elke mens. Zij maken onze wereld mooier en beter!
Zr Caroline, claris

Gebed

In Jezus, uw Zoon, zijt Gij, Vader,
voorgoed de tochtgenoot geworden
van de mensheid en van elke mens.
Laat uw gelaat oplichten en ga met ons mee,
wanneer wij met velen de weg effenen
naar een betere wereld voor iedereen.
Maak ons tot tochtgenoten van U en van elkaar
in de zoektocht naar zinvol leven,
naar leven in overvloed.
Amen.

Johan Vervaeke

(bronnen: Bijbel van A tot Z – Jean Bastiaens, Thomas-godsdienstonderwijs)


Omslagfoto: Ysebaert11 with permission from Jan Haas, artist, CC BY-SA 3.0 https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0, via Wikimedia Commons