Abba, Vader

Een van de eerste gebeden die we vroeger als kind leerden was het onzevader. Op school werd de dag begonnen met, meestal, het onzevader bidden. In veel gezinnen was het de gewoonte om het te bidden vóór het eten en bij het slapen gaan. In begin hadden de woorden weinig betekenis en werden termen , zoals schuldenaren, (toen nog )bekoring, geheiligd, niet al te goed begrepen. Maar het gebed werd ons vertrouwd. Stilletjes aan werden de woorden duidelijk en nog later kregen ze de diepere betekenis.

Het is niet de bedoeling om hieronder uitleg te geven over de zinnen in het onzevader en hoe die moeten interpreteren.. Het is een korte schets om even stil te staan bij dit universele gebed en met meer aandacht te bidden.

Foto door form PxHere

Oorsprong

Het onze vader dat christenen vandaag kennen, is gebaseerd op een Latijnse versie: het Paternoster. Deze versie ontstond in de loop van de eerste eeuwen in de Latijns sprekende gebieden en is een vertaling van het onze vader uit het Matteüsevangelie. Er staat een andere versie in het Evangelie van Lucas (11,2-4), waar de apostelen aan Jezus vragen om hen te leren bidden.

De andere versie vinden we terug in het Evangelie van Matteüs, waar het onzevader deel uitmaakt van de Bergrede (6,9-13). Deze versie werd over heel West-Europa verspreid en uiteindelijk ook in de volkstaal vertaald. Dat er verschillende versies bestaan van het onzevader, toont aan dat men steeds vrij en ongedwongen met het gebed van Jezus is omgegaan.

Onze Vader

Jezus noemt God in zijn gebed ‘Abba, Vader’. Het woord Abba komt uit het Aramees, de taal die Jezus sprak. Het is verwant met het Hebreeuwse woord av, ’vader’. Leerlingen spraken hun rabbi soms zo aan en die titel drukte allereerst respect uit. Maar er klonk ook iets anders in door, de trots om zich van die bepaalde rabbi een leerling te mogen noemen, en het vertrouwen dat men gaf aan zijn leraar. Het Aramese Abba was oorspronkelijk een verkleinvorm, maar dat klinkt niet meer door in Jezus’ gebed.

Er klinkt een hele geschiedenis mee als gelovigen het onzevaderbidden. Het is een gebed dat Jezus zelf ons overleverde in het evangelie. Het woord Abba wordt in de evangelies maar enkele keren gebruikt oa bij Marcus : Abba, Vader, voor u is alles mogelijk, neem deze ​beker​ van mij weg. Maar laat niet gebeuren wat ik wil, maar wat u wilt. (Mc. 14, 36). In het uur van zijn nood zoekt Jezus geborgenheid bij God, zijn vader. Bij God  mogen wij ons geborgen voelen.

 Als wij met ‘open handen’ het onzevader bidden staan we open voor de liefdevolle kracht van God  en voor alles wat er leeft in ons en rondom ons. Open handen zijn ook een teken dat we onszelf in de handen van God leggen. Hij draagt ons in de palm van zijn hand.Bij het uitspreken van de woorden  ‘Onze Vader’ belijden wij dat alle mensen onze broers en zussen zijn. We zeggen ook niet: Mijn Vader in de hemel. Maar: Onze Vader in de hemel. Het gaat niet om mij, het gaat om ons en God.

Het onzevader is een kort gebed.

 De verklaring hiervoor vinden we terug in Matteüs 6,7-8, waar Jezus zegt: “Als gij bidt, gebruik dan geen omhaal van woorden, zoals de heidenen, want deze menen dat zij door hun veelheid van woorden verhoring zullen vinden. Volgt hun voorbeeld dus niet na, want voordat gij Hem vraagt, weet uw Vader wat gij nodig hebt”.

Bovendien is het onzevader een  smeekgebed waarin we telkens opnieuw vragen aan God om ons niet in beproeving te brengen zodat zijn rijk op aarde werkelijkheid wordt. Dat kunnen wij niet zonder dat wij zijn wil doen.

Anders bidden tot Onze Vader

“Iedere generatie christenen”, zo schrijft Körner, “heeft over de tekst nagedacht en gemediteerd, ze hebben er hun eigen ervaringen mee opgedaan in het leven en deze ervaringen dan biddend in Jezus’ woorden gelegd”.

 “Het onzevader richt ons hele leven op God”, zegt jezuïet Gregory Brenninkmeijer. “Het fantastische van dit gebed is dat er zoveel aanknopingspunten in zitten met ons leven. Het sluit steeds opnieuw aan bij de realiteit waarin wij staan.”

Enkele gebeden die op een andere manier het Onzevader verwoorden:

Vader in de hemel,
als ik elke dag en helemaal van binnenuit kan zeggen
heer ontferm U over ons
dan heb ik alles gezegd
wat ik wil zeggen
U kent mij gedachten
het gaat om Uw ontferming
als die er is, mag ik mij gelukkig prijzen.

Toon Hermans

God, leer ons begrijpen
wat het wil zeggen:
‘Ik ben uw Vader’.

Leer ons wie U bent:
wet én tederheid,
tegelijk veeleisend en barmhartig,
hemelhoog verheven
en toch heel dicht bij ons.

Doe ons begrijpen, Vader,
dat elk woord van mensen tekortschiet:
dat we U eigenlijk zouden moeten noemen:
‘vader en moeder tegelijk’.

Want geen vader onder de mensen
is in staat uw vaderschap
helemaal te openbaren zoals het is;
en geen moeder van mensen
is in staat leven te geven zoals U dat doet.
Zelfs vaders en moeders samen
zijn nog niet bekwaam te tonen wie U bent.

Drie-ene God, toon ons van dag tot dag
wat het betekent één te zijn en vruchtbaar,
Vader, Zoon en heilige Geest.

Kardinaal Godfried Danneels

God, tot U roep ik nu de dag begint,
Help mij bidden en mijn gedachten verzamelen;
ik kan het niet alleen

In mij is het duister, maar bij u is licht
ik ben eenzaam, maar u verlaat mij niet
ik ben bang, maar bij u vind ik hulp
ik ben onrustig, maar bij u vind ik vrede
in mij is bitterheid, maar bij u vind ik geduld
ik begrijp uw wegen niet, maar u weet de rechte weg voor mij.

Vader in de hemel,
lof en dank zij u voor de rust van de nacht
lof en dank zij u voor de nieuwe dag
lof en dank zij u voor al uw goedheid en trouw
in mijn leven tot nu toe.
U hebt mij veel goeds bewezen,
laat mij nu ook het zware uit uw hand aannemen.
U zult mij niet meer opleggen dan ik dragen kan.
U laat uw kinderen alle dingen ten goede komen.

Dietrich Bonhoeffer
was een vooraanstaande Duitse theoloog. Nadat hij deelnam aan een samenzwering tegen Hitler – met als doel hem te vermoorden – werd hij gevangengenomen. Hij schreef dit morgengebed in gevangenschap in Berlijn voor zijn medegevangenen. LO