“ALLES VERANDERT, NIETS BLIJFT…”

(Heraclitos, Grieks filosoof, 540-480 v.Chr)

Omvorming van de Sint-Franciscuskerk

Ooit verzuchtte een Oostends politicus dat er met de Sint-Franciscuskerk ‘toch veel zou kunnen gedaan worden’. Vooraleer die politicus of anderen over ‘dat veel’ konden nadenken werd er bij ons al nagedacht en werd er voor gezorgd dat in de Nieuwe Koerswijk en bij de uitbreidende lagere school Mariasteen een veelgebruikt gebedshuis en kerk blijft bestaan. De kerkfabriek en de toenmalige parochieraad van Sint-Franciscus hebben in 2019 positief geantwoord op de vraag van de vzw De Zeemeeuw om een deel van de kerk te mogen gebruiken als refter, turnzaal en polyvalente ruimte.

Er is dus veel veranderd

In de loop van de geschiedenis zijn overal in de wereld, in ons land en in onze streek veel kerken gebouwd. Nog geen eeuw geleden heerste er een ware kerkenbouwwoede, vooral omdat men her en der nieuwe parochies bij creëerde. Aan gewijd ‘personeel’ was overigens geen gebrek. De historiek van de parochie Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart van Mariakerke – de eerste en ooit de enige – illustreert dat prachtig. Het kleine Duinenkerkje was te klein geworden en ook de uitbreiding met een nieuwe beuk volstond niet. Er diende een grotere parochiekerk gebouwd te worden. Maar ook de Sint-Godelievekerk kwam erbij om net als de Duinenkerk als kapelanie te functioneren. Sint-Godelieve werd door toedoen van bisschop Emiel Jozef De Smedt  (1909-1995) parochie. Hij creëerde ook de Sint-Franciscusparochie op de Nieuwe Koerswijk en zorgde er voor dat die parochie een kerk kreeg, een kerk waarmee velen niet zo gelukkig waren en ze de ‘Koekedoze’ van Mariakerke noemden. Het kerkgebouw zou trouwens ook al polyvalente parochieruimte gebouwd zijn… Veel van die kerken zijn nu aan de eredienst onttrokken, sommigen al afgebroken en nieuwe parochies worden niet meer gesticht. Bestaande worden samengevoegd tot pastorale eenheden. Ieder kent die evolutie ondertussen wel.

Ook kerken veranderden

In diezelfde loop van de geschiedenis hebben veel kerken veranderingen ondergaan. Romaanse en gotische bouwwerken kregen binnenin een barokke aankleding, waarbij veel schoons verwijderd werd of zelfs verdween onder nieuwe bepleistering en beschildering. Kerken werden meestal groter gemaakt, zelden kleiner. De liturgische vernieuwing na het Tweede Vaticaans concilie zorgde volgens velen voor een ware ‘beeldenstorm’, waarbij opnieuw heelwat schoons verplaatst, verwijderd of bedekt werd, omdat het niet meer beantwoordde aan een liturgie die bij de tijd diende aan te sluiten. De Duinenkerk is een prima voorbeeld van ‘verandering’! De huidige aankleding van de kerk is van de 18de eeuw en in laat-barokke stijl (rocaille). Ooit was het gewelf van de oude beuk met fresco’s versierd. Die zijn verdwenen. De Oostendse kunstschilder Gerard de Seyn (1919-2004) mocht er in 1984 op vraag van pater De Haene nieuwe aanbrengen. In 2014 waren die ook al weg. Velen zouden teleurgesteld zijn bij de uitbreiding van de kerk in 1929 met een tweede beuk.

Sint-Franciscus

De op doek geschilderde taferelen uit het leven van Sint-Franciscus in de Sint-Franciscuskerk (volgens de Inventaris Onroerend Erfgoed ‘later aangebrachte geschilderde taferelen van Christus’ leven’ !!) zijn eveneens van de hand van Gerard de Seyn. Vijf van de elf taferelen zullen verder te zien blijven in de polyvalente ruimte, alsook de gekleurde glaspartijen die het Zonnelied van Franciscus verbeelden (en zelfs niet in de Inventaris Onroerend Erfgoed zijn vermeld!). De polyvalente ruimte zal van de kerkruimte afgescheiden zijn met een geluidsdichte wand waarin vijf glaspartijen voldoende licht in de kerkruimte binnenlaten. Het grote houten podium wordt weggenomen en het daaronder verborgen podium afgebroken. In de nieuwe kerkruimte komt een kleiner podium. Daardoor zullen bijna alle stoelen in de huidige kerkruimte in de nieuwe kerkruimte geplaatst kunnen worden. Het nieuwe podium en het altaar komen tegen de afscheidingswand. Het orgel blijft op zijn plaats.

Waar zich nu de doopruimte bevindt komt er een ingang en wordt er achter de wand een uitbouw geplaatst met bergruimte en kleedkamers. Aan de kant van de oude doopkapel (sinds jaar en dag als stapelruimte gebruikt) komen er toiletten, een dienstruimte en keuken. De polyvalente ruimte zal indien nodig ook door de pastorale eenheid en andere verenigingen kunnen gebruikt worden.

Einde en begin en einde

Op zondag 19 juni 2022 om 9.30 uur gaat voor het laatst een eucharistieviering door in de grote kerkruimte van Sint-Franciscus. Johan Soenen luistert deze op met bugelspel. Op vrijdag 24 of maandag 27 juni starten de werkzaamheden. De kerkfabriek is bouwheer en blijft eigenaar van het hele kerkgebouw. Het Bouwbedrijf Furnibo staat in voor de realisatie van de ombouw van de kerk. Het geheel wordt door de scholengemeenschap De Zeemeeuw bekostigt, die daarvoor een doorgeeflening en subsidiëring bekomt. De nieuwe kerkruimte zal klaar zijn begin september en de inrichting ervan zal voltooid zijn tegen de viering van Franciscuszondag begin oktober! Op die zondag wordt de nieuwe kerkruimte in gebruik genomen. Het zal een mooie kerkruimte worden met een warme intimiteit. Tijdens de werkzaamheden gaan de vieringen op zondag om 9.30 uur altijd door in Sint-Rafaël. (pastoor Dirk)