Nog niet …, weer niet! – Vieringen van de Goede Week

Vorig jaar hebben we de Goede Week niet gezamenlijk kunnen vieren in ‘diensten’ die de eenheid in de toenmalige Federatie Mariakerke presenteerden: één viering op Witte Donderdag, één dienst op Goede Vrijdag en één paaswake. We dachten toen: “Dit is maar éénmalig! Volgend jaar weer zoals ‘normaal’ en ook wat anders, daar het dan vieringen en diensten van de Pastorale Eenheid zullen zijn!”. Maar niets daarvan. Vorig jaar was er nogal wat begrip voor de onmogelijkheid om het Pasen van de Heer te vieren in alle ‘glorie’. Het zou ook maar bij één keer blijven! Dit jaar is er een andere stemming. Meer onbegrip. In de telefoon hoorde ik dat men ‘geschandaliseerd’ is dat er geen diensten zouden doorgaan. Blijkbaar zijn het niet alleen jongeren en jongvolwassenen die bepaalde coronamaatregelen ‘beu zijn’. Natuurlijk zijn er bij onze ‘geschandaliseerden’ meer vrome emoties.

Delicate planning…
Het team van onze Pastorale Eenheid (PE) – diegenen die de verantwoordelijkheid aanvaard en genomen hebben om de pastoraal van deze eenheid vorm te geven – heeft veel tijd genomen om een in coronatijden haalbaar, toelaatbaar (dus rekening houdend met de maatregelen) en zinvol programma voor de Goede Week in onze PE te plannen. Er werd – in zoverre mogelijk – rekening gehouden met de verzuchtingen van velen. De geplande diensten, die er natuurlijk anders uitzien dan normaal, laten bovendien toe de betekenis van de paasdagen ten volle te beleven! Ieder die beseft waar het eigenlijk om gaat in de Goede Week komt zeker aan zijn trekken. Het programma vinden jullie in Kerk & Leven en binnenkort op de website. Telefonisch of online inschrijven voor de eucharistievieringen van Witte Donderdag kan vanaf vrijdag 26 maart tot dinsdag 30 maart. Voor de vieringen van Pasen, met hernieuwing van de doopbeloften en communie-uitreiking kan dit vanaf 31 maart tot 2 april.

Waar gaat het om in deze dagen?
Op een zitting van de selectiecommissie voor parochieassistenten werd aan een kandidaat de vraag gesteld wat volgens hem geloven inhoudt. Ik hield gespannen mijn adem in. Na enkele ogenblikken klonk het antwoord heel rustig: “Navolging van Christus.” Ik hield nu mijn vreugde en enthousiasme verborgen. Want dat was ‘de nagel op de kop’!! Natuurlijk hebben we al vaker gehoord en is het ‘bon ton’ te zeggen dat er vele vormen van geloof zijn en ieder wel zijn geloofsweg te gaan heeft en men niet te oordelen heeft over het geloof van anderen. ‘Natuurlijk’ niet. Maar voor de christen die christen wil zijn is geloven: navolgen! En neen, niet alleen de leerlingen en de apostelen, niet alleen de bisschoppen, priesters, gewijden, aangestelden of religieuzen zijn tot navolging geroepen, maar iedere gedoopte!! Het doopsel is het ogenblik van de roeping! Maar wordt dat als zodanig bij een ‘mooi’ kinderdoopsel nog wel zo beleefd? Kan men trouwens wel een onbewust of onmondig kind roepen? Gelukkig kan men bij het vormsel wat bewuster op de roeping ingaan, tenminste, als deze ook duidelijk te horen is! En – pas op! we komen er –  ieder jaar kan men bewust, heel bewust, op de roeping tot navolging ingaan, in de viering die helemaal aan de doopritus is gewijd: de paasviering en meer in het bijzonder de paaswake, die oorspronkelijk in de oude kerk een doopviering was. Hoogtepunt van de paasviering (paaswake en paaszondag) is daarom de zgn. vernieuwing van de doopbeloften. Daarin drukt men de bereidheid tot navolging uit, tot leven in eenheid – communio – met Christus, waarvan de ‘communie’ het teken is. Communiceren zonder het ‘navolgingsbewustzijn’ is wellicht een vrome daad maar heeft weinig met het sacrament te maken. Daarom hebben we op paaszondag in meerdere kerken van onze PE de mogelijkheid voorzien om aan te sluiten bij een korte viering waarin die dooploften en die ‘communio’ centraal staan. En vieren we dan niet de verrijzenis van Jezus?

Verrijzenis: sterf en wordt!
Wie volgen we na? Christus. Een mens, geboren, gestorven en begraven. En verrezen! De Zoon van God, die ons de weg ten leven heeft geopenbaard en voorgeleefd, opdat we in zijn voetstappen zouden treden, daartoe gesterkt door zijn Geest, zijn ‘inwonen’ in ons, Gods aanwezigheid in ons. Diegene die navolgt leidt een nieuw leven door de Geest, gedreven, geïnspireerd door de Geest. Dat nieuwe leven is niet een leven ‘als Christus’, maar is het leven ‘van Christus’. Dat is het nieuwe leven waartoe we uit het water van het doopsel opstaan: eenheid met God, liefde, vrede en vreugde. De verrijzenis is geen te herdenken historisch gebeuren zoals de geboorte van Jezus van Nazaret (en op Kerstmis is het gedenken van dit historisch gebeuren ook bijzaak!), maar is de ervaring van de aanwezigheid van de in eenheid met God levende Christus in ons, waardoor ook wij tot nieuw leven kunnen opstaan.

De verrijzenis beleven… Dat nieuwe leven is dus een leven in eenheid met God, getekend door liefdevolle dienstbaarheid waarbij het ‘ik’ uit het centrum verdwijnt, of beter nog: sterft! De eerste lezing van Witte Donderdag herinnert ons wel aan de instelling van de eucharistie, maar de evangelielezing is wel die van de voetwassing. Zegt Jezus dat we – als we navolgen! – het brood moeten eten en de wijn moeten drinken om Hem te gedenken, dan zegt Hij in de viering van Witte Donderdag eveneens dat we zijn voorbeeld moeten navolgen. Er is geen communie, communio met Christus mogelijk, zonder zorgende en dienstbare liefde. In het geloofsleven wellicht even belangrijk zoniet belangrijker dan het bijwonen van de eucharistieviering… In die zorgende en dienstbare liefde geven we in navolging ons leven en zijn we leven gevend. Op het Paasfeest vieren we het grote ‘geheim’ van ons geloof: wie sterft, leeft. “Als de graankorrel niet in de aarde valt, blijft hij alleen. Maar als hij sterft, brengt hij veel vrucht voort. Wie zijn leven bemint verliest het, maar wie zijn leven in deze wereld haat, zal het ten eeuwigen leven bewaren. Wil iemand Mij dienen dan moet hij Mij volgen.” (Jo 12) Het paasfeest is één oproep tot navolging van Christus. Leven in eenheid met Hem. We kunnen misschien wel een tijdje zonder de sacramentele uitdrukking daarvan. Niet zonder de beleving ervan in liefde voor de medemens.
(pastoor Dirk)